W dniu 1 sierpnia 2020 r. w 76. rocznicę wybuchu powstania warszawskiego Obóz Wszechpolski oddaje cześć dowódcy batalionu „Gustaw” – kpt. sł. st. piech. Ludwikowi Gawrychowi i wszystkim jego żołnierzom.
Batalion wywodzi się ze środowiska, które organizowało od października 1939 r. konspirację, której członkami byli przede wszystkim przedwojenni, młodzieżowi działacze Stronnictwa Narodowego, którego to Obóz Wszechpolski jest nieformalną strukturą.
W miarę kształtowania się i rozwoju Polskiego Państwa Podziemnego, w konspiracji politycznej wyodrębniła się Narodowa Organizacja Wojskowa (NOW). W listopadzie 1942 r. weszła ona w ramach akcji scaleniowej, w skład Armii Krajowej. Okręg Warszawski NOW, jako zgrupowanie „Stolica” wszedł w skład Okręgu Warszawskiego Armii Krajowej.
W trakcie powstania warszawskiego batalion walczył w I. obwodzie na Starym Mieście (południowo-wschodni odcinek obrony). Część batalionu została odcięta w Śródmieściu Północnym (kompania „Grażyna” i kompania „Genowefa”) tworząc Batalion „Harnaś”. Pozostałe kompanie („Gertruda” i kompania „Harcerska”), zostały uzupełnione kompaniami z rozwiązanego Batalionu „Antoni” i Oddziałem Specjalnym „Juliusz”.
7 sierpnia batalion wszedł do Grupy Północ.
13 sierpnia w wyniku eksplozji czołgu pułapki, zginęło 67. (13. rannych zmarło w wyniku ran) żołnierzy kompanii „Gertruda” i „Harcerska”.
Po 3 września, po wycofaniu ze Starego Miasta, połączył siły z batalionem „Harnaś” (dowództwo nad tym zgrupowaniem objął kpt. Ludwik Gawrych po śmierci kpt. Mariana Krawczyka). Razem rozpoczęły obronę: ul. Mazowieckiej – Świętokrzyskiej – placu Napoleona – ul. Górskiego.
6 września z dotychczasowych oddziałów utworzono jedną kompanię zbiorczą i włączono ją do Zgrupowania „Bartkiewicz”.
Batalion „Gustaw” poniósł największe straty 13 sierpnia, podczas eksplozji na ul. Kilińskiego zdobytego przez powstańców nosiciela ładunków wybuchowych Sd. Kfz. 301 Borgward B IV, przeznaczonego do niszczenia umocnień. Śmierć poniosło wówczas co najmniej sześćdziesięciu siedmiu żołnierzy „Gustawa”.
Wspólne siły oddziałów AK/NOW: „Antoni” – „Gustaw” – „Harnaś” wynosiły ok. 750. żołnierzy. Szacuje się, że liczba poległych i zaginionych w powstaniu to ok. 400 osób.
Czołem Wielkiej Polsce!