Obóz Wszechpolski

Narodowy katolicyzm

Wspaniałe zwycięstwo Narodowej Demokracji w wyborach parlamentarnych 26 I 1919

16 I 1919 roku powołano rząd, na którego czele stanął Ignacy Paderewski.
Natychmiast rozpoczęto organizować władzę ustawodawczą.

26 I 1919 odbyły się wybory do Sejmu Ustawodawczego, jako pierwsze wolne wybory parlamentarne w historii Polski.

Wybory przeprowadzono w szybkim tempie. Polskie państwo nie miało jeszcze zbyt dokładnie ustalonych granic. Wybory były przeprowadzone na obszarach dawnego Królestwa Kongresowego i zachodniej Galicji. W następnych miesiącach, gdy Polska się powiększała o nowe terytoria, sukcesywnie były przeprowadzane wybory uzupełniające obsadę parlamentu.
Uchwalona 22 XI 1918 roku ordynacja dawała prawo wyborcze wszystkim obywatelom, którzy ukończyli 21 lat. Dzisiaj jest to standardem, wtedy jednak w europie zachodniej i Ameryce nią nie była! Polska jako jeden z pierwszych krajów świata przyznała prawa wyborcze kobietom – za naszym przykładem uczyniły to Stany Zjednoczone, Wielka Brytania i Francja!
Na 50 tys. osób w okręgu przypadał jeden poseł, chociaż zdarzały się odstępstwa od tej reguły. Od kandydatów wymagano zebrania podpisów minimum 50 wyborców, zamieszkujących dany okręg wyborczy.

W głosowaniu, z dnia 26 I 1919, zostało wybranych 226 posłów w Kongresówce oraz 70. w Galicji. Była bardzo duża frekwencja – w różnych okręgach wyniosła od 70 do 90%.
W Królestwie Narodowa Demokracja (ND, endecja) uzyskała 45,5% głosów. W Galicji Endecji poparcia udzieliło 10,5%.

Jak już wspomniano, w kolejnych miesiącach miały miejsce głosowania na terytoriach włączanych do państwa polskiego. W lutym 1919 miały miejsce wybory w Suwalszczyźnie. W marcu zostało uznanych przez Sejm 6. posłów ze Śląska Cieszyńskiego. Jak wiadomo, na tym terenie głosowanie się nie odbyło z powodu wkroczenia wojsk czeskich.
Po zwycięskim zakończeniu powstania wielkopolskiego w czerwcu 1919 roku przeprowadzono wybory. Wybrano wtedy 42. posłów z Wielkopolski. Również w czerwcu tegoż roku zostało wybranych kolejnych 11. posłów z okręgów bielskiego i białostockiego.
W związku, z tym że w Galicji Wschodniej trwała wojna z Ukraińcami, wyborów w takich warunkach nie można było przeprowadzić, zatem uznano za posłów na Sejm 28. niegdysiejszych deputowanych do parlamentu austriackiego wybranych w tamtym rejonie.
W ostateczności w połowie 1919 roku Sejm Ustawodawczy składał się z 394 posłów. Najsilniejszym klubem parlamentarnym był utworzony przez endecję Związek Ludowo-Narodowy (ZLN), który liczył miał 140 mandatów.

Marszałkiem został Wojciech Trąmpczyński z ZLN.

2 V 1920 miały miejsce wybory uzupełniające na Pomorzu Gdańskim. Zostało wybranych 14. posłów. Większość mandatów z Pomorza uzyskało Narodowe Stronnictwo Robotnicze (NSR).

W marcu 1922 roku nastąpiło uzupełnienie składu Sejmu Ustawodawczego, wtedy zostali uznani posłowie Sejmu Litwy Środkowej, wybierała ich ludność Wileńszczyzny.
W marcu 1921 roku została uchwalona konstytucja, misja powołanego w 1919 Sejmu Ustawodawczego zakończyła się w listopadzie 1922, wtedy odbyły się kolejne wybory parlamentarne.

Czołem Wielkiej Polsce!